Op 25 augustus 2012 vond in Leiden het jaarlijkse congres van de Werkgroep Zeventiende Eeuw plaats, dat ditmaal gewijd was aan het vaderlands verleden in de zeventiende-eeuwse Nederlanden. Het huidige themanummer is voortgekomen uit dit congres. Vanuit verschillende invalshoeken onderzoeken de auteurs die aan dit speciale nummer meewerken, de betekenis en de (intermediale) verbeelding van het eigen verleden in het zeventiende-eeuwse heden van de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden. Hun bijdragen worden ingeleid door Judith Pollmann en Carolina Lenarduzzi.

In dit nummer wordt voorts stilgestaan bij het overlijden van Marijke Spies (1934–2013), een van de oprichters van de Werkgroep en redacteur van het eerste uur van De Zeventiende Eeuw. Eddy Grootes, die eveneens aan de wieg stond van De Zeventiende Eeuw, herdenkt haar en blikt terug op haar bijdrage aan ons tijdschrift.

Tot slot een mededeling van organisatorische aard. Tijdens het laatste congres van de Werkgroep Zeventiende Eeuw, dat op 24 augustus 2013 in Den Haag werd gehouden, heeft Maarten Prak na 11 jaar de voorzittershamer van de Werkgroep overgedragen aan Judith Pollmann. Samen met Els Stronks, die vorig jaar is afgetreden als bestuurslid, vormde Maarten Prak jarenlang het dagelijks bestuur van de Werkgroep. Beiden hebben een wezenlijke bijdrage geleverd aan de digitalisering van ons tijdschrift. Hiervoor is de redactie hun bijzondere dank verschuldigd.